De boeken van Robin Norwood

Wat is relatieverslaving

Robin Norwood zelfhulpgroep

Deelname aan een Norwoodgroep

Landelijke lijst Norwoodgroepen

Online Norwoodgroep

Zelf een Norwoodgroep opzetten

Relevante zelf-therapie methoden

Robin Norwood over hulpverlening

Wie is Anna

Prikbord

Gastenboek

Boeken

Norwood-therapeuten

Voor meer informatie en hulp bij het opzetten van een Norwoodgroep
e-mail: anna@norwoodgroep.nl

DE BOEKEN VAN ROBIN NORWOOD

Robin Norwood heeft twee boeken geschreven over wat zij noemt ‘relatieverslaving’:

'Als hij maar gelukkig is - Vrouwen die te veel in de liefde investeren'
Is een heel helder en makkelijk leesbaar boek. Het legt uit wat relatieverslaving is met duidelijke herkenbare praktijkvoorbeelden. Het beschrijft de weg naar herstel in tien stappen en er wordt uitgelegd waarom een zelfhulpgroep met lotgenoten daar een belangrijk onderdeel van is. Er is ook een beschrijving van hoe je zo’n groep kunt opzetten.
Uitgeverij Ambo/Anthos ISBN 90 4140 334 5

'Vrouwen die te veel liefhebben - Reacties op 'Als hij maar gelukkig is'.
Is ontstaan naar aanleiding van alle brieven die Robin Norwood heeft gekregen op haar eerste boek. Ze heeft een aantal brieven gesorteerd en, van commentaar voorzien, ondergebracht in verschillende hoofdstukken, zoals sexverslaving, incest, eetverslaving enz. Het begrip relatieverslaving is meer uitgediept en verschillende bijkomende verschijnselen en patronen komen aan bod.
Ze vertelt in dit boek ook meer over haar eigen achtergrond en ervaringen met relatieverslaving. Ook is er een hoofdstuk over de zelfhulpgroep met verschillende voorbeelden van een agenda voor de bijeenkomsten, met een aangepaste versie van de Twaalf Stappen van de AA voor de Norwoodgroep, maar ook de originele Twaalf Stappen van de AA.
Uitgeverij Ambo/Anthos ISBN 90 6074 284 2. Dit boek is niet meer leverbaar; de uitgeverij overweegt herdruk.

en een boek dat niet (specifiek) over relatieverslaving gaat:

‘Waarom ik Waarom dit Waarom nu - Een antwoord op de grote vragen van het leven’
Dit boek is geschreven na de twee boeken over relatieverslaving en een periode waarin zij haar spiritualiteit verder ontwikkeld heeft. Met voorbeelden uit haar eigen leven en haar praktijk als hulpverlener beschrijft zij allerlei onderwerpen als: de voorbestemde aard van alle belangrijke emotionele relaties, karma, hoe we onze ouders en de omstandigheden van onze geboorte uitkiezen, de relatie tussen onze vorige levens en onze huidige problemen, de verschillen tussen oude en jonge zielen, verslaving als weg naar transformatie. Het boek laat ons inzien dat onze ziel er een bedoeling mee heeft wanneer we met tegenspoed geconfronteerd worden. En wanneer we dat beseffen, kunnen we bewuster omgaan met ons lot én ons leven.
Uitgeverij Ambo/Anthos ISBN 90 4140 608 8

Niet in het Nederlands vertaald:
'Daily Meditations for Women Who Love Too Much'
Voor iedere dag van het jaar een korte tekst (met een illustratie erbij), die inzicht en inspiratie geeft.

WAT IS RELATIEVERSLAVING

Relatieverslaving betekent niet verslaafd zijn aan relaties en steeds weer een andere relatie willen of steeds weer verliefd worden, maar het betekent dat je op mannen valt die emotioneel beschadigd zijn en niet in staat tot het aangaan van oprechte intimiteit en bij wie je de onbedwingbare behoefte voelt om voor hem te zorgen en hem liefde te geven zodanig dat hij zal veranderen en jou uit dankbaarheid daarvoor al die liefdevolle aandacht en begrip en erkenning zal geven die je in het verleden zo gemist hebt. En als dat niet gebeurt, maar je in plaats daarvan liefdeloos, respectloos en onverschillig of zelfs gewelddadig behandeld wordt, ben je niet in staat deze relatie los te laten, maar heb je des te meer behoefte aan (het contact met) hem. Je kunt niet meer stoppen bezig te zijn met hem en met je gedachten hoe je de problemen in de relatie zou kunnen oplossen en hoe je de situatie onder controle zou kunnen krijgen. Je relatie is een obsessie geworden. Je hele leven, je gedrag en je emoties en gevoelswereld worden beheerst door de relatie en ook je gezondheid lijdt eronder. Je praat zijn fouten goed (‘hij bedoelt het niet zo’) en je neemt een onredelijk groot deel van de verantwoordelijkheid van de problemen op je. Je denkt dat het beter zou gaan als je meer je best had gedaan, of zou doen. Je neemt zijn geïrriteerde, humeurige buien, zijn onverschillige, denigrerende en ontmoedigende opmerkingen voor lief, die schrijf je toe aan zijn ongelukkige jeugd. En je probeert hem te helpen en hem zover te krijgen dat hij aan zichzelf en zijn problemen gaat werken, in de hoop dat hij zal veranderen en dat het dan allemaal toch nog goed kan komen. Maar ondertussen worden de pijn en de problemen alleen maar erger.

Je bent opgegroeid in een gezin waarin misschien sprake was van drankmisbruik, emotioneel-, verbaal-, of fysiek geweld, sexueel misbruik, of andere problemen, in elk geval problemen die wel veel emotionele pijn veroorzaakten maar waar niet op een eerlijke, openhartige en doeltreffende manier over gepraat werd. De situatie en jouw gevoelens werden ontkend, gebagatelliseerd, weggepraat, belachelijk gemaakt of veroordeeld en zo leerde je al vroeg situaties en je eigen gevoelens te ontkennen, weg te stoppen, net te doen alsof ze er niet zijn. En daardoor mis je in je volwassen leven het vermogen om in contact met je gevoel, je innerlijke stem te zijn en die gevoelens te gebruiken als leidraad om keuzes te maken in je leven en jezelf te beschermen tegen nieuwe problemen. Je voelt je aangetrokken tot mensen die op dezelfde (destructieve) manier met gevoelens omgaan als jij hebt geleerd (de manier waar je het meest vertrouwd mee bent) en je wordt weer op dezelfde manier beschadigd.

Je loopt rond met een enorme hoeveelheid onverwerkte pijn, verdriet, eenzaamheid, frustratie, machteloosheid, woede en een even grote, bijna onbevredigbare behoefte aan liefde, bevestiging, erkenning, waardering en aandacht, waardoor je snel ten prooi valt aan, en afhankelijk wordt van mensen die ook maar een beetje lief voor je zijn en aandacht aan je besteden ook al zijn hun motieven om dat te doen misschien helemaal niet oprecht. Tegelijk ben je zelf heel bang om echte liefde te ervaren en een situatie van oprechte intimiteit aan te gaan met een andere persoon. Je hebt nooit geleerd wat dat is en hoe je daarmee om moet gaan. Liefde krijgen is een regelrechte bedreiging voor de manier van leven die je je hebt eigen gemaakt en het brengt alle pijn en woede naar boven die je al die tijd zo zorgvuldig had opgeborgen in je ‘vrieskist’ (je onderbewustzijn).

Om van je relatieverslaving te kunnen genezen moet je een heel nieuwe manier van leven aanleren. Je moet al die wonden helen die in je jeugd (en daarna!) zijn ontstaan en je moet leren op een liefdevolle, respectvolle manier met jezelf en je eigen gevoelens en behoeften om te gaan (ook die van anderen!). Je moet leren van jezelf te houden (je eigen liefdevolle moeder worden!) en contact te maken met je innerlijke stem en daarop te vertrouwen, om verantwoordelijkheid te kunnen dragen voor je eigen leven en welzijn en (emotioneel) op eigen benen te kunnen staan, zodat je geen speelbal meer hoeft te worden van allerlei (al dan niet oprecht) goedbedoelende mensen om je heen.

ROBIN NORWOOD ZELFHULPGROEP

ONTSTAAN EN ACHTERGROND VAN DE NORWOODGROEP
De Robin Norwood zelfhulpgroep of kortweg ‘Norwoodgroep’ ontleent haar naam aan Robin Norwood, psycho-therapeute en schrijfster van boeken over wat zij 'relatieverslaving' noemt. In haar werk als therapeute deed Robin Norwood verrassende ontdekkingen over de problemen waar veel vrouwen mee kampen in hun relaties. Haar bevindingen hierover heeft zij zeer helder uiteengezet in haar boek 'Als hij maar gelukkig is - Vrouwen die te veel in de liefde investeren' (oorspronkelijke titel 'Women who love too much'). Zij doet dit aan de hand van voorbeelden uit haar praktijk. Ze laat zien hoe het komt dat zoveel vrouwen die opgegroeid zijn onder bepaalde omstandigheden steeds weer terecht komen in situaties en relaties waarin ze zich niet gelukkig voelen. Daarbij legt ze uit waarom het zo moeilijk is om dit mechanisme in je eentje te doorbreken. Ze geeft een opsomming van de stappen die de vrouwen hebben gedaan die deze problemen overwonnen hebben. Deelname aan een zelfhulpgroep van lotgenoten die elkaar begrijpen is daar één van.

WAT IS EEN NORWOODGROEP
Een Norwoodgroep (volgens de beschrijving van Robin Norwood in haar eerste en tweede boek) is een anonieme zelfhulpgroep van lotgenoten waarin vrouwen met onderlinge steun en herkenning in hun eigen tempo aan zichzelf kunnen werken, aan de hand van een Twaalf Stappen programma (een aangepaste versie van de Twaalf Stappen van de AA). Er worden teksten gelezen en ervaringen uitgewisseld, aan de hand van thema's die in onderling overleg gekozen worden. De bijeenkomsten verlopen volgens een vaste structuur (‘de agenda’) met duidelijk omschreven richtlijnen en regels. Er is geen begeleiding van een 'deskundige'. Er wordt met elkaar gewerkt op basis van gelijkwaardigheid. De ‘deskundigheid’ is de gezamenlijke ervaring van de deelneemsters (lotgenoten) zelf.
De groep komt wekelijks bijeen, het hele jaar door. Je kunt er op elk gewenst moment mee beginnen (en stoppen). Het is geen cursus met een begin of eind.
Iedere vrouw is welkom. De enige voorwaarde voor deelname is het verlangen naar gezonde en bevredigende relaties, zowel met anderen als met jezelf. Deelname is gratis (soms moeten er kosten betaald worden voor gebruik van de ruimte en/of consumpties).

Een anonieme zelfhulpgroep die werkt met een Twaalf Stappen programma is een zelfhulpgroep gebaseerd op de principes van de Anonieme Alcoholisten. Omdat deze methode zo succesvol is gebleken en al zo’n 75 jaar, hebben veel andere lotgenoten-zelfhulpgroepen deze overgenomen, zoals drugsverslaafden, eetverslaafden, gokverslaafden, maar ook de familieleden van verslaafden en incestslachtoffers.
Anoniem betekent dat men zich in de groep alleen met de voornaam voorstelt (of een andere, zelfbedachte naam) en dat er buiten de groep niet gesproken wordt over de dingen die je in de groep gehoord hebt, en als je iemand van de groep elders tegenkomt dat je niet laat merken waar je elkaar van kent, tenzij je daar beiden geen bezwaar tegen hebt.

Dit is het type Norwoodgroep zoals Robin Norwood beschrijft en adviseert in haar eerste en tweede boek. Er zijn in Nederland ook Norwoodgroepen die hier op bepaalde punten van verschillen. Zo zijn er ook Norwoodgroepen die zijn opgezet door, en werken onder de vaste leiding van een beroepskracht, een ‘deskundige’. En er zijn ook groepen met de opzet van een cursus met een bepaald aantal bijeenkomsten, dus een cursus met een begin en een eind. Dit hoeft niet te betekenen dat deze Norwoodgroepen minder goed of minder effectief zouden zijn. Je moet vooral zelf ervaren en kijken of je je er thuis voelt en wat het beste bij jou past.

VOOR WIE
Voor vrouwen die zichzelf herkennen in het boek 'Als hij maar gelukkig is' van Robin Norwood. Vrouwen die steeds in situaties en relaties terecht komen waarin ze zich niet gelukkig voelen. Vrouwen die veel meer in hun relatie investeren dan ze ervoor terug krijgen.
Vrouwen die zich aangetrokken voelen tot behoeftige mannen, mannen die problemen hebben met drank of drugs, gewelddadige mannen, getrouwde mannen of mannen die op welke manier dan ook emotioneel onbereikbaar zijn.
Vrouwen die moeite hebben een ongezonde, of verbroken relatie los te laten.

DEELNAME AAN EEN NORWOODGROEP

Het boek kopen, lezen?
Misschien heb je na wat je tot nu toe hebt gelezen of gehoord besloten om het boek te kopen. Misschien heb je het zelfs al gelezen. Mocht dit niet het geval zijn en je denkt erover om deel te nemen aan een Norwoodgroep, dan raad ik je aan dit wel te doen. Ook als je twijfelt of een Norwoodgroep wel iets voor jou is. Het is geen voorwaarde om mee te kunnen doen, maar het boek geeft wel veel inzicht in de problematiek en het waarom van een zelfhulpgroep. Het is heel helder geschreven in makkelijk leesbare taal. Het is gewoon een heel goed boek en zeker de moeite van het lezen waard! En het is voor weinig geld bij de meeste boekhandels wel verkrijgbaar (of te bestellen). “Als hij maar gelukkig is – Vrouwen die te veel in de liefde investeren” van Robin Norwood, uitgegeven door Ambo/Anthos ISBN 90 4140 334 5

De stap
Het besluit om deel te nemen aan een Norwoodgroep is vaak een hele stap. Er komt dan veel op je af en er komen veel emoties los. Als je geen ervaring hebt met zo’n ‘Twaalf Stappen groep’ en je het niet gewend bent hoe die bijeenkomsten verlopen zal dat in het begin ook vreemd zijn. Het is iets waar je aan moet wennen. Het zal in eerste instantie misschien niet lijken wat je ervan verwacht. Toch is het goed om vooral in de eerste periode regelmatig naar de bijeenkomsten te gaan, want het neemt enige tijd voordat je de werking van de zelfhulpgroep gaat begrijpen en het resultaat gaat voelen.

Angst om de relatie te verliezen
Voor vrouwen die overwegen het herstelprogramma te gaan volgen is een van de meest gevreesde gevolgen dat zij hun relatie, als zij die hebben, zullen verliezen. Of dat zij die moeten beëindigen om te kunnen genezen. Dit is een misverstand. Wanneer je stap voor stap het herstelprogramma volgt en die dingen doet die nodig zijn om te kunnen genezen, zullen je gevoelens en de manier waarop je tegen jezelf en je leven aankijkt veranderen. Hiermee zal ook je relatie veranderen. In dit veranderingsproces wordt je relatie een van de vele aspecten waar je je aandacht op richt in het totaalbeeld van hoe je je leven wilt vormgeven en inrichten. Uiteindelijk zal ook je idee omtrent het beëindigen of behouden van je relatie veranderen. Je leven met hem zal dan niet meer Het Probleem zijn en de relatie beëindigen niet meer De Oplossing. Als gevolg van je groeiproces zal je relatie óf verbeteren óf tot een einde komen.
Veel vrouwen die het herstelprogramma gaan volgen willen hun relatie beëindigen voordat ze hier aan toe zijn. Dit heeft geen enkele zin omdat ze dan toch weer naar deze partner teruggaan, of een net zo ongezonde relatie met een ander zullen aangaan.

LANDELIJKE LIJST NORWOODGROEPEN

N.B. Niet alle Norwoodgroepen op deze lijst zijn het soort zelfhulpgroep dat Robin Norwood adviseert: een supportgroep van lotgenoten op basis van de Twaalf Stappen en Twaalf Tradities (een herstelprogramma oorspronkelijk afkomstig van de Anonieme Alcoholisten). Er worden ook groepen opgezet en begeleid door beroepskrachten (al dan niet ervaringsdeskundig) en niet alle groepen werken met een Twaalf Stappen programma.

Wie informatie heeft over Norwoodgroepen in Nederland of België (of ander Nederlandstalig land) wil ik vragen deze informatie door te geven via e-mail anna@norwoodgroep.nl

Informatie over Norwoodgroepen kun je ook zelf op het Norwoodgroep Forum Prikbord plaatsen. Kijk dus ook daar voor informatie over Norwoodgroepen.

Amsterdam
Vrijdagavond 19.30 tot 21.00 uur, Amsterdam Zuid.
Nieuwe deelneemsters kunnen iedere week instappen. Voorwaarde is dat je het boek 'Als hij maar gelukkig is', van Robin Norwood recentelijk helemaal gelezen hebt en dat je bereid bent in ieder geval zes keer te komen.
Heb je interesse, stuur dan een email voor meer informatie en om je aan te melden:
Jessica: zilverzee@live.nl

Bussum
Om de week, op de woensdagavond, vanaf 19 augustus weer (2009)
De groep is van 19:30 tot ca. 22:15 uur (om 7 uur is er koffie en thee aan de bar verkrijgbaar).
Locatie: Sociaal Cultureel Centrum Uit-Wijk, 1e étage
Dr. Schaepmanlaan 10, hoek Ceintuurbaan
1402 BT Bussum
Contactpersoon: Letty, telefoon: 06 502 044 16
E-mail: letty.vander.geest@xs4all.nl
We vragen 5 euro per keer.
De begeleidsters zijn een ervaringsdeskundige met 'opleiding' bij een heel goede psychiater (die zij graag wil doorgeven), en een maatschappelijk werkster met veel expertise op het gebied van dit onderwerp.
Gewoon komen, het werkt écht! Bel eerst even om je aan te melden.

Den Bosch
Steunpunt Zelfhulp
Sonniusstraat 3
Telefoon: 073 - 623 72 63 (bereikbaar op dinsdagochtend, overige dagen kan de voicemail ingesproken worden)
Woensdagavond van 19:30 uur tot 21:30 uur.
Contactpersoon: Chantalle, info via e-mail: empch@home.nl of het telefoonnummer van het steunpunt.

Den Haag
Er wordt geen Norwoodgroep meer aangeboden bij Importante, en bovendien is Importante verhuisd:
Importante, Centrum voor Emancipatie
Postbus 13870, 2501 EW Den Haag
Bezoekadres: Riviervismarkt 5
Telefoon: 070 - 312 52 00/09
Fax: 070 - 312 52 05
E-mail: post@importante.nl
Website: www.importante.nl
Voor Peggy Pitwell, therapeut deskundig op het gebied van vrouwenhulpverlening, incestproblematiek en eetstoornissen, die de Norwoodgroep begeleidde, zie: www.pitwell.nl

Eindhoven
Kronenhoefstraat 21-29
Telefoon: 040 – 211 83 28
Dinsdagavond
Stichting zelfhulp netwerk Eindhoven/ Kempenland
http://www.dse.nl/~zelfhulp/vsl/vsl.html
http://oude.dse.nl/~zelfhulp/krant/norwood.html

Groningen
Bij Vrouwencentrum Jasmijn draaien twee doorgaande groepen: een op dinsdagavond en een op donderdagavond van half acht tot half tien. Instroom is beperkt mogelijk. Op dit moment (najaar 2008) heeft de donderdagavondgroep ruimte voor nieuwe deelneemsters. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.
Vrouwencentrum Jasmijn
Floresstraat 2-1
9715 HS Groningen
Telefoon: 050 - 573 33 19
E-mail: gezond@jasmijn.info
Meer info op: www.jasmijn.info.nl

Leiden
Op woensdagavond 23 september start er weer een cursus 'Over Grenzen' (voorheen heette deze de Robin Norwood groep), van 19:00 - 21:30 uur.
De cursus zal nu gegeven worden in het gebouw van Kwadraad (maatschappelijk werk), Haagweg 47 te Leiden.
Er zijn dit keer 8 bijeenkomsten i.v.m. zwangerschap van een van de begeleidsters. Daarom kunnen er max. 7 vrouwen meedoen.
GGD/ Hara stopt hierna met het aanbieden van deze cursus en bij voldoende belangstelling zal Kwadraad er mee doorgaan.
Aanmelden en info bij GGD/ Hara tel. 071 - 5233 209, of Kwadraad tel. 071 - 5319 100.

Roosendaal
Op maandag 2 oktober 2006 start er bij het Steunpunt zelfhulp West-Brabant een logenotencontactgroep voor de Norwoodgroep.
De bijeenkomsten worden begeleid door een ervaringsdeskundige.
Locatie: Kroevenlaan 31
Tijdstip: 10.30 - 12.00 uur
Geen kosten (slechts een kleine vergoeding voor gebruik koffie) Aanmelden: Steunpunt Zelfhulp West-Brabant, Kroevenlaan 31, 4707 BJ Roosendaal,
Telefoon: 0165 - 55 50 31
E-mail: zelfhulp@xs4all.nl

Rotterdam
Donderdagavond 20:00 - 22:00 uur
Voor aanmelding telefoon Grace: 06 - 21 29 82 71

Utrecht
Iedere donderdagavond van 18.30 uur tot 20.00 uur.
Ongeveer 10 minuten lopen vanaf het Centraal Station Utrecht, in het centrum.
Kosten: Vrijwillige bijdrage.
Aanmelden: Rebecca: norwoodgroep@hotmail.com

Voor informatie over lotgenoten-supportgroepen zoals AA, Al Anon, ACoA, CoDA enz.: www.twaalfstappen.nl

Federatie zelfhulp organisaties: Yvonne Saro, telefoon: 033 - 475 0438

België, Vlaanderen

Informatie over Norwoodgroepen in België (Vlaanderen):
VZW Trefpunt Zelfhulp
E. Van Evensstraat 2C
3000 LEUVEN
Telefoon: 016 / 23 65 07
www.zelfhulp.be/zelfhulpgroepen.be

Norwoodgroep Antwerpen
Contactpersoon Mia, telefoon: 03 / 457 11 62

Norwoodgroep Gent
Deze groep is overgegaan in een CoDA groep.
Verdere informatie bij Trefpunt.

Norwoodgroep Leuven
De Norwoodgroep in Leuven is gestopt.

Voor informatie over lotgenoten-supportgroepen zoals AA, Al Anon, ACoA, CoDA enz.: www.twaalfstappen.be

ZELF EEN NORWOODGROEP OPZETTEN

Mijn ervaringen - Anna Schmitz
Toen ik in 1991 het boek ‘Als hij maar gelukkig is’ van Robin Norwood las, herkende ik daar heel veel in van mezelf. Het sloeg bij mij in als een bom, alles viel in een keer op zijn plaats, maar tegelijk stortte mijn hele wereld in. Ik ging op zoek naar zo’n zelfhulpgroep als Robin Norwood in haar boek beschrijft, maar omdat geen van de instanties die ik belde (in Amsterdam, waar ik woon) me er iets over kon vertellen vroeg ik ook gelijk naar hun mogelijkheden om er een op zetten. Ik vroeg om organisatorische ondersteuning en een ruimte voor de bijeenkomsten. Een medewerkster bij Buurthuis De Brug in de Rivierenbuurt reageerde gelijk enthousiast en omdat ze op dat moment in het buurthuis net bezig waren met de programmering van het nieuwe seizoen kon de Norwoodgroep er gelijk ingepland worden en een maand later kwam onze groep voor de eerste keer bijeen. Op donderdagavond van half negen tot tien uur.
Heel handig was dat ik voor de publiciteit gebruik kon maken van het buurthuiskrantje en de andere media die het buurthuis gebruikte voor informatie over hun activiteiten. Er kwamen gelijk veel reacties en van sommige vrouwen kreeg ik ook weer informatie die nuttig was bij het opstarten van de groep. Er waren vrouwen bij die al langer ervaring hadden met andere anonieme twaalf-stappengroepen, zoals de AA, Al Anon, OA (eetverslaafden) en de CoDa (Codependents Anonymous), iets waar ik toen nog totaal onbekend mee was. En zo kwam ik er ook achter dat er in het vrouwencentrum Isis al een tijd een Norwoodgroep bijeenkwam. Deze Norwoodgroep is later zelfstandig verder gegaan op een andere locatie (vrouwenhuis ‘De Kat’ in de Wagenaarstraat) en met deze groep onderhielden wij contact, een aantal vrouwen gingen naar beide groepen (dinsdag- en donderdagavond).
Ik ging zelf alleen naar de donderdagavondgroep en daar ben ik vier jaar in gebleven; de groep is daarna zonder mij verder gegaan. Deze groep is na mijn vertrek naar een andere locatie gegaan (en sindsdien nog vele keren verhuisd) en op de vrijdagavond in plaats van donderdagavond.
Nadat ik uit de groep was gestapt bleef ik nog wel een soort contactpersoon voor de Norwoodgroepen in Amsterdam. Mijn telefoonnummer was bekend bij Stichting Korrelatie en andere hulpverleningsinstanties en ik werd regelmatig gebeld voor informatie. Omdat er behoefte bleek aan een Norwoodgroep overdag, voor alleenstaande vrouwen met jonge kinderen die moeilijk een oppas konden regelen, heb ik in 1998 een vrijdagochtendgroep opgezet en ben daar zelf vier maanden in gebleven. Deze groep is in 2001 tijdelijk gestopt omdat er toen maar twee vrouwen over waren, maar kan bij voldoende belangstelling weer doorgaan.

Benodigdheden voor het opzetten van een Norwoodgroep:
Een locatie voor de bijeenkomsten
Publiciteit
Ervaring met een anonieme twaalf-stappen zelfhulpgroep zoals AA, Al Anon enz.
Agenda voor de bijeenkomsten + map om ze in te doen
Een dik schrift met harde kaft of multomap, het ‘voorzittersschrift’

EEN LOCATIE VOOR DE BIJEENKOMSTEN
A. Een vaste ruimte in een instelling, of
B. bij (een van de) deelneemsters thuis.

A. Een buurthuis, wijkcentrum, kerk of sociale instelling komt het meest in aanmerking omdat je daar de meeste kans hebt om gratis of voor weinig geld een geschikte ruimte te huren. Een neutrale plek kan voordelen hebben boven de huiselijke sfeer en bovendien bieden sommige instellingen de mogelijkheid om gebruik te maken van hun wegen om publiciteit te maken. Wat niet alleen handig is voor de opstartfase maar ook later als er weer plek is voor nieuwe deelneemsters. Je kunt ook denken aan een kantoorruimte die ’s avonds niet in gebruik is.
B. De bijeenkomsten thuis houden heeft het voordeel dat je geen huur hoeft te betalen en geen verantwoording hoeft af te leggen aan de instelling, dus dat je vrijer bent, maar als je de bijeenkomsten thuis houdt heeft een vaste plek wel de voorkeur boven het laten rouleren bij de verschillende deelneemsters thuis, omdat het dan voor degenen die een keer of een tijdje afwezig zijn onduidelijk is waar de volgende bijeenkomst gehouden wordt en daar moet je dan weer extra iets voor regelen.
C. Een andere mogelijkheid is de bijeenkomsten eerst thuis te houden en de zoektocht naar een geschikte ruimte van daaruit gezamenlijk te doen. De kans om een geschikte plek te vinden is dan veel groter dan wanneer je in je eentje moet zoeken. In dat geval moet je wel eerst op zoek gaan naar vrouwen die willen deelnemen aan de groep.

PUBLICITEIT
In plaats van een advertentie waar je voor moet betalen kun je beter een gratis stukje laten plaatsen in de gratis weekbladen die huis aan huis bezorgd worden, zoals in Amsterdam ‘De Echo’ en ‘Het Amsterdam Stadsblad’, onder de rubriek die daarvoor in aanmerking komt. Je moet even in de betreffende kranten kijken hoe die rubrieken heten die je er geschikt voor vindt. Soms is er ook een speciale rubriek voor vrouwen activiteiten. Je belt de redactie van die krant en vraagt de naam van degene aan wie je een brief moet sturen als je een stukje in die betreffende rubriek wilt plaatsen (voorbeeldbrief + bijlage in Word document). En aan die persoon richt je dan je brief.

Daarnaast kun je ook advertenties (voorbeeld in Word document) en zelf gemaakte affiches (voorbeeld in Word document) ophangen op de advertentie prikborden bij de supermarkten, bij de huisarts in de wachtkamer, bij maatschappelijk werk en andere sociale instellingen in de buurt. Ook kun je folders maken (zie voorbeeld) die je bijv. in de wachtkamer van de huisarts legt en aan instanties rondstuurt. Het is sowieso goed om het Algemeen Maatschappelijk Werk ervan op de hoogte te stellen dat je bezig bent een Norwoodgroep op te zetten en zonodig uit te leggen wat dat is, zodat zij hun cliënten naar de groep kunnen doorverwijzen.

Als je wilt weten of er in jouw buurt belangstelling is om een Norwoodgroep te beginnen, kun je ook een advertentie plaatsen op het Prikbord op deze website.

ERVARING MET ANONIEME TWAALF-STAPPEN ZELFHULPGROEP
Als je geen ervaring hebt met een anonieme twaalf-stappengroep is het aan te raden een of meer bijeenkomsten te gaan bijwonen van bijvoorbeeld Al Anon (of die groep waar je je het meest mee identificeert) zodat je een idee krijgt van hoe zoiets verloopt. Nog beter zou zijn als een of meer vrouwen die ervaring hebben met zulke groepen in elk geval in de opstartfase van de groep aanwezig zou kunnen zijn totdat de groep goed draait.

ANONIEME ZELFHULPGROEPEN

AA - Anonieme Alcoholisten
Al Anon - voor partners en volwassen kinderen van alcoholisten
Alateen - voor tieners, kinderen van alcoholisten,
NA - Anonieme Drugsverslaafden (Narcotics Anonymous)
OA - Anonieme Overeters, eetverslaving
CoDA - Co-dependents Anonymous (lijkt op Norwoodgroep, maar dan voor mannen en vrouwen)
SLAA - Sex and Love Addiction Anonymous
SIA - Survivors of Incest Anonymous, voor incest slachtoffers
GA - Gamblers Anonymous, voor gokverslaafden
Smokers Anonymous - voor rookverslaafden
EA - Emotional Anonymous, voor ‘overemotionele’ mensen
Zie verder: www.twaalfstappen.nl

AGENDA VOOR DE BIJEENKOMSTEN VAN DE NORWOODGROEP
Bij de bijeenkomsten wordt een vaste agenda gebruikt, zie voorbeeld in Word document. Deze kun je uitprinten en een aantal keren kopiëren en in een map doen voor gebruik tijdens de bijeenkomsten.
Het huishoudelijk reglement op de laatste bladzij moet aangepast worden aan je eigen situatie. Dit kun je later doen, misschien wil je bepaalde punten met de groep bespreken en daar met elkaar een besluit over nemen
Er is geen deskundige begeleiding en ook geen vaste persoon die de leiding heeft maar het voorzitterschap (gespreksleiding) rouleert. Dat betekent dat de deelneemsters om de beurt voorzitter zijn. Degene die voorzitter is kan gewoon de punten van de agenda volgen en oplezen, dat wijst zich vanzelf.
De teksten worden gezamenlijk gelezen, dat betekent dat ieder om de beurt (met de klok mee) een ‘stap’ of alinea leest. Sommige teksten (zoals het ‘gebed om innerlijke rust’) worden door iedereen tegelijk opgelezen.
Bij het rondje waarbij ervaringen gedeeld worden neemt ieder wie dat wil de beurt en vertelt haar eigen verhaal aan de hand van het gekozen thema. Voordat je begint te vertellen stel je jezelf voor met je voornaam: ‘hallo, ik ben Anna, ik ben relatieverslaafd’ en de anderen begroeten je dan en zeggen ‘hallo Anna’.
Voordat het rondje begint kun je desgewenst (afhankelijk van het aantal deelneemsters) afspreken hoeveel tijd iedereen krijgt om haar verhaal te doen, en de voorzitter houdt die tijd dan in de gaten en als de betreffende deelneemster over de tijd heen gaat zegt de voorzitter ‘zou je het zo af willen ronden?’
De agenda’s worden in een map bewaard voor gebruik tijdens de bijeenkomsten en kunnen ook geleend worden om te kopiëren voor wie een eigen exemplaar wil hebben.

VOORZITTERSSCHRIFT
Er is een voorzittersschrift (dik schrift met harde kaft, of multomap) waar de voorzitter, of iemand anders tijdens de bijeenkomst de volgende punten in noteert:

Datum: van de bijeenkomst
Voorzitter: wie
Plaats van de bijeenkomst:
Aanwezig: aantal deelneemsters
Mededelingen: bijv. ziekmeldingen, of melding van tijdelijke afwezigheid
Welke rondjes (kennismaking, 1e stap):
Thema (dat besproken is):
Suggesties voor thema's voor de volgende keer:
Punten die na afloop besproken zijn + afspraken:
Volgende meeting (waar?):

RELEVANTE ZELF -THERAPIE METHODEN

Ik heb in mijn eigen ‘Norwood-proces’ heel veel gehad (en nog steeds!) aan de Oprah Winfrey Shows. De psycho-therapeuten-bestsellerschrijvers die als gast in haar shows kwamen. Ik heb de meest interessante, relevante en bruikbare afleveringen op video opgenomen en bewaard en van een aantal de tekst uitgetypt of er een bruikbaar verslag van gemaakt.

Hieronder volgt een selectie van de verslagen die het meest aansluiten op het Norwoodprogramma, en ook een paar Nederlandse samenvattingen van Amerikaanse boeken. Deze (Word documenten) kunnen worden uitgeprint voor eigen gebruik:

Healing your aloneness – Erika Chopich and Margaret Paul, over hoe je de liefhebbende ouder kunt worden van je innerlijke kind (inner child). (3 bladzijden)

Harville Hendrix legt uit hoe het komt dat we ons altijd aangetrokken voelen (en als partner kiezen) tot die mensen die ons op dezelfde manier pijn doen als onze ouders deden. En hoe we van die kennis gebruik kunnen maken voor het uitwerken en helen van onze wonden uit ons verleden.
Harville Hendrix - ‘Hoe kun je voorkomen dat je steeds dezelfde fout maakt in relaties’ (4 bladzijden)
Harville Hendrix - ‘De Dialoog’ effectieve communicatie techniek (2 bladzijden)
‘Harville Hendrix over partnerkeus en relatiepatronen’ (11 bladzijden)

Harville Hendrix - ‘Marriage Repair Kit’ (9 bladzijden)
Harville Hendrix ‘Getting the Love You Want - A Guide for Couples’ Nederlandse samenvatting van het boek en een Nederlandse vertaling van de oefeningen in Deel 3 van het boek (Tien stappen naar een bewuste relatie) (44 bladzijden).

John Gray - Cursus ‘Personal Success’ (6 afleveringen, 39 bladzijden) over hoe je innerlijke blokkades kunt overwinnen en oude wonden helen, om helemaal te kunnen zijn wie je bent.

John Gray - ‘Men are from Mars, women are from Venus’ (13 bladzijden) voor een betere communicatie tussen mannen en vrouwen.

Gary Zukav - 16 afleveringen(53 bladzijden) over omgaan met angst, woede, negatieve ervaringen, verantwoordelijkheid, verleiding, dwangmatigheid, obsessief gedrag, verslavingen en acceptatie en spiritualiteit, "degene met wie je bent is degene die jou het meest te bieden heeft op je spirituele pad".
Dit document is bedoeld om dubbelzijdig te printen en als boek in elkaar te nieten met een cover (staat op een aparte file).

Anna Schmitz - ‘Hoe het werkt’ Hierin beschrijf ik in het kort de basistheorie van mijn therapiemethode. Dit is wat ik heb gedestilleerd uit alles wat ik heb geleerd van Robin Norwood, Harville Hendrix, John Gray, Gary Zukav en anderen. (16 bladzijden).
Anna Schmitz - ‘Voelen wat je voelt’ Dit is een korte aanvulling op 'Hoe het werkt'. (2 bladzijden).
Anna Schmitz - ‘Mijn methode’(8 bladzijden).

Debra Jay - 'Love First' In het Nederlands vertaalde citaten uit het boek 'Love First' van Debra en Jeff Jay (over interventie bij alcohol- en drugsverslaving) over de begrippen 'enabelen' en 'detachment'. (2 bladzijden)

Pia Mellody - ‘Facing Love Addiction’ Nederlandse samenvatting (38 bladzijden). Dit boek geeft een heldere beschrijving van wat relatieverslaving is en wat codependency (of codependence) is, en het verschil daartussen. Het gaat nog dieper in op de specifieke symptomen en oorzaken en het genezingsproces dan het boek van Robin Norwood.
Als je Engels kunt lezen, raad ik je aan niet alleen dit boek over relatieverslaving te lezen, maar ook de twee andere hieronder genoemde boeken van Pia Mellody; ze geven een heldere, gedetailleerde beschrijving van wat codependency inhoudt en hoe het ontstaat. Codependency is de 'ziekte' van waaruit verslavingen ontstaan.

'Facing Love Addiction - Giving Yourself the Power to Change the Way You Love' (Nederlandse samenvatting hierboven),
'Facing Codependence - What It Is, Where It Comes From, How It Sabotages Our Lives' en
'The Intimacy Factor - The Ground Rules for Overcoming the Obstacles to Truth, Respect, and Lasting Love'.

ROBIN NORWOOD OVER HULPVERLENING

'Robin Norwood over relatieverslaving, genezing en hulpverlening bij relatieverslaving' (15 bladzijden) Robin Norwood heeft heel uitgesproken ideeën over hulpverlening bij relatieverslaving. Dit Word-document is een samenstelling van stukken tekst, vnl. uit haar tweede boek, waarin ze deze ideeën uiteenzet.

WIE IS ANNA

Ik ben maatschappelijk werker (HBO-mw diploma 1984) en ervaringsdeskundige op het gebied van relatieverslaving en codependentie.

Ik ben geboren in 1951 in Amsterdam, waar ik bijna mijn hele leven heb gewoond (en nog steeds woon). Ik ben opgegroeid in een gezin met veel spanningen en verbaal en emotioneel geweld, zonder liefde of uitingen van affectie. Er was ook geen onderling contact over gevoelens of wat er in ons omging. Ik heb in mijn volwassen leven verschillende keren professionele hulp gezocht voor mijn emotionele problemen. In 1991 kwam ik bij therapeut Marga Hoeksema terecht. In het voorjaar van dat jaar was mijn vader overleden en alles in mijn leven leek mis te gaan. Ik verloor mijn baan, voelde me ongelukkig in mijn relatie, kreeg problemen in mijn vriendschapscontacten, ik reageerde overdreven angstig op situaties die helemaal niet zo beangstigend leken. Ik besloot in therapie te gaan en uit te zoeken wat er met mij aan de hand was. Marga gaf mij na een paar keer het boek 'Als hij maar gelukkig is' van Robin Norwood. "Hier lees dat maar eens, misschien herken je er wat in", zei ze. Ik had dit boek al vaker gezien en in mijn handen gehad, maar weer teruggelegd met het idee: niet van toepassing op mij. Nu sloeg het bij mij in als een bom. Wat ik las was heel beangstigend, maar ook hoopgevend. Het was alsof de bodem onder mij vandaan viel, maar tegelijk kreeg ik handvatten aangereikt. Achterin het boek staat een stappenplan om deze problemen te overwinnen. Ik besloot dat te gaan volgen.

Een van de stappen is deelname aan een zelfhulpgroep met lotgenoten. Ik ging op zoek naar zo'n groep, kon er geen vinden, en heb er toen zelf een opgezet. In het boek van Robin Norwood staat hoe je dat kunt doen. Ik had zelf al meer ervaring met het opzetten van groepen. Ik ben vier jaar in deze groep gebleven. Na vier jaar ben ik zelfstandig verder gegaan met mijn eigen proces. De groep is zonder mij verder gegaan en bestaat nog steeds, hier in Amsterdam. Deze groep is in de loop der jaren wel steeds van samenstelling veranderd, en ook de invulling van het programma is enigszins veranderd en aangepast aan de wensen en inzichten van de nieuwe leden.

In de jaren daarna bleef ik nog wel een soort contactpersoon voor de Norwoodgroepen en voor informatie over de problematiek. Omdat mijn telefoonnummer bekend was bij Stichting Korrelatie werd ik vaak gebeld door vrouwen die het boek van Robin Norwood hadden gelezen. Er was toen nog geen internet en het telefoonnummer van Stichting Korrelatie staat achterin het boek genoemd voor informatie waar je hulp kunt zoeken. Als ik met deze vrouwen sprak was er altijd gelijk een klik. Ik begreep direct waar ze het over hadden. Ik kon me helemaal inleven in wat ze mij vertelden, hun gevoelens en wat zij doormaakten. Ik vertelde hen over de dingen waar ik zelf baat bij had, mijn inzichten en wat ik zelf geleerd had, onder andere van de Oprah Winfrey Show.

Ik zag de Oprah Winfrey Show voor het eerst in de tijd dat ik met het Norwood-programma begon. Wat ik daar zag sloot precies aan bij het proces waar ik zelf in zat. Zo leerde ik van Harville Hendrix hoe het in elkaar zit dat we altijd een partner aantrekken bij wie we dezelfde problemen en pijnlijke gevoelens gaan ervaren die we in het gezin als kind hebben meegemaakt (waar Robin Norwood ook over schrijft in haar boek). En hoe je daar in de relatie op een goede manier mee om kunt gaan.
Van John Gray leerde ik hoe je de problemen die je tegenkomt in je leven kunt 'linken' met de 'past'. Dus het verband daarvan zien met wat er in je jeugd gebeurd is. En hoe je deze wonden kunt helen.
Van de aflevering 'Healing your aloneness’ met Erica Chopich en Margaret Paul leerde ik hoe je een liefdevolle interne relatie kunt creëren met je innerlijke gevoelens ('inner child').
Van Gary Zukav, die zelf sexverslaafd is geweest, heb ik veel geleerd over verslaving en dwangmatigheid, wat dat in feite is, en hoe je de oorsprong, het onderliggende trauma, van je dwangmatigheid kunt opsporen en ervoor zorgen dat je met je dwangmatigheid niet steeds weer nieuwe pijn en problemen creëert.
Dit is maar een greep van de lange lijst belangrijke 'leraren' die ik in de loop der jaren bij Oprah heb gezien en gevolgd.

Er is jarenlang een soort samenwerkingsverband geweest tussen Marga en mij. Ik gaf haar adres aan vrouwen die op zoek waren naar een goede therapeut. En Marga stuurde de 'Norwood-vrouwen' die bij haar kwamen door naar onze Norwoodgroep. Helaas overleed Marga in november 1999 en liet hiermee een grote leegte achter. In het voorjaar van 2002 had ik inmiddels kennis gemaakt met internet en zette ik deze website op met informatie voor vrouwen die zich herkennen in het boek van Robin Norwood. Een website met informatie over de boeken van Robin Norwood, over relatieverslaving, wat dat is, en over de bestaande Norwoodgroepen en het zelf opzetten van een groep met materiaal daarvoor. En in de afdeling 'Relevante zelf-therapie methoden' een aantal van mijn eigen vertaalde teksten en aantekeningen van de Oprah Winfrey Show. Waaronder ook een paar van door mijzelf geschreven teksten.

In het najaar van 2002 begon ik vrouwen bij mij thuis te ontvangen voor individuele therapiegesprekken. Daar bleek veel belangstelling voor. Niet lang daarna ben ik gestopt met het aannemen van nieuwe cliënten, en in de jaren daarna ben ik deze contacten gaan afbouwen, omdat ik mijn aandacht meer wilde richten op andere werkzaamheden, waar ik een grotere groep vrouwen tegelijk mee kon bereiken.
In november 2004 heb ik het Norwoodgroep Forum opgezet. Dit is een internetforum waar vrouwen die zich herkennen in het boek van Robin Norwood contact met elkaar kunnen hebben en ook zelf advertenties kunnen plaatsen. Een onderdeel van het Norwoodgroep Forum is de 'Online Norwoodgroep'. Dit is een besloten groep waar vrouwen hun ervaringen en vorderingen met elkaar kunnen delen en waar ik ook mijn kennis en inzicht en ervaring deel die ik in de loop der jaren in mijn eigen genezingsproces en in de gesprekken met andere vrouwen heb opgedaan.
In mei 2005 heb ik een groep opgezet en begeleid waarin we experimenteerden met andere vormen en methoden dan in een gewone zelfhulpgroep. Omdat ik het idee had dat wat er in de zelfhulpgroep gebeurt alleen niet genoeg is, dat er voor veel vrouwen meer nodig is om deze problemen te kunnen overwinnen. In deze groep deden we onder andere rollenspellen om het voeren van moeilijke gesprekken te oefenen, bijvoorbeeld om te leren 'nee' zeggen, of je grenzen aan te geven. Deze groep heeft een jaar lang bestaan.

Op dit moment zijn mijn belangrijkste bezigheden het beantwoorden van de e-mail die dagelijks binnenkomt met allerlei vragen, en mijn werkzaamheden op het Norwoodgroep forum, het reageren op de berichten die er dagelijks worden geplaatst en het schrijven van stukken, vooral op het besloten gedeelte van het Norwoodgroep Forum, de 'Online Norwoodgroep', dat dagelijks door een aantal vrouwen wordt bezocht.
Daarnaast doe ik ook telefonische consulten.

Telefonisch consult
Een telefonisch consult is een gesprek van één à anderhalf uur en kost 10 euro per gesprek. Je kunt hiervan gebruik maken als je met een vraag zit, of een situatie waar je graag met mij over wilt praten.
Als je dit wilt kun je via e-mail een afspraak maken. Je vertelt me dan in je e-mail waar je vraag ongeveer over gaat. We maken dan een afspraak op een tijdstip dat ons allebei schikt.
Jij belt mij op het afgesproken tijdstip, dus de telefoonkosten zijn ook voor jou.
Telefonische consulten doe ik op werkdagen (maandag t/m vrijdag) in de middag (bijv. 12 uur of 2 uur). En als dat echt niet kan eventueel 's avonds of in het weekend.
Als we een afspraak hebben gemaakt, mail ik je mijn telefoonnummer en mijn gironummer waar je het geld naar kunt overmaken.

Verder geef ik hulp en ondersteuning bij het opzetten van Norwoodgroepen, ook bij problemen die zich in het begin of later voordoen in de groep. Ook hiervoor kun je me telefonisch consulteren. Hiervoor breng ik geen kosten in rekening.

Anna Schmitz
anna@norwoodgroep.nl

Het Norwoodgroep Forum

Het Gastenboek, het Prikbord, Boeken en Norwood-therapeuten zijn te vinden op het Norwoodgroep Forum.

Een forum is een plek op het internet waar iedereen berichten kan plaatsen en waar anderen dan weer op kunnen reageren. Dit gebeurt meestal aan de hand van onderwerpen die door bezoekers zelf gekozen worden. Het plaatsen van een bericht op het forum heet 'posten' en een bericht heet een 'posting' (of 'post').

Klik hier om naar het Norwoodgroep Forum te gaan.